eger ille de bu dordunden birisi olacaksa kocaeli (izmit degil!) veya eskisehir olmali.

sebebine gelince, burada yazilamayacak kadar uzun bir cevabi var aslinda. burada bilecik yazsam, kutahya yazsam bunun olamayacagina dair tonla karsi sebep yazilabilir. ilk sayilacak sebepler muhtemelen haberde de gecen “ekonomik etkinlik ve canlılık, emek piyasası, yaratıcı sermaye, insani sermaye, fiziki altyapı ve sosyal sermaye” gibi konularda yetersiz oluslari olacaktir. oysa ki hindistanla yarismaktan bahsediyorsaniz, bilisim vadisi gibi iddiali bir isim koyuyorsaniz, yapilacak olan kiralik ev arar gibi neresi uygun diye bir yer aramak degil, bizzat bir saray (hadi bilemedin kosk) insa etmektir.

bunun icin geyve-tarakli-golpazari ucgeninin iyi bir yer oldugunu ve bu ucgene bir us kurulmasi gerektigini dusunuyorum. “burada olabilir” dusuncesi ile degil, onceden tum teknik ve fiziki alt yapisi hazirlanip, her tur duruma gore b, c ve d planlari hazirlanip, enerji, uydu, internet, yerel ag, vs gibi alt yapisi cok saglam ve uzman kisilerce yapilip, buyukce bir kisminin devlete de hizmet edecegi, yer altinda siginaklari ve guvenli datacenterlari olan bir us hazirlanmasi gerekir. sonra bu alt yapi uzerine herturlu insani ihtiyaci karsilayacak dogayla ic ice ama son derece efektif bir mini sehir kurulmasi ve bu sehrin cevre ile tum baglantilarinin alternatifli olarak yapilmasi gerekir. cok yakin oldugu birincil derecede istanbul ve ankara ile, ikincil derecede eskisehir bursa ile rayli sistem ve otoban seklinde karayollarinin yapilmasi, bursa uzerinden marmaraya, sakarya uzerinden karadenize ve bursa otobani ile birlesip izmir uzerinden egeye ulasimin da kolaylastirilmasi gerekir. ayrica helikopter pistleri ve en azindan kucuk jetlerin inip kalkabilecegi bir kucuk havaalani sart olacaktir.

ancak bu sekilde bir cazibe merkezi olusturursaniz ve bunu hem tum sehirlerin karmasasindan uzakta ve hem de tum buyuk sehirlere yakin yaparsaniz soylendigi gibi iddiali bir sey yapilmis olur. “bilisim vadisi” isim olarak guzel, ancak yapilmasi planlananlar cok guduk seyler ve acikcasi hic de buyuk dusunulmedigi kanaatindeyim. bu ulkede daha bir bilisim bakanligi bile yokken boyle iddiali laflar biraz havada kaliyor. oyle bir us yapilmali ki, ulkenin en kaliteli isimleri istanbulda olmak yerine orada olmayi, ankarada olmak yerine orada olmayi tercih etmeli. acikcasi yeni bir sehir kurulmali. dunyaya hizmet verecekseniz ve hindistanla kapisacaksaniz, ankaraya mi kursak eskisehire mi diyerek bu is olmaz.

dusunduklerimin cok azini soyleyebildim. ozeti kiralik ev aramak degil, saray insa etmektir. soyledigim bolge bana mantikli geliyor ama kutahyada, yozgatta da avantajli bolgeler bulunabilir. bu gibi ornekler cogaltilabilir. ayrica sadece kuurlacagi yer ile ilgili fikirlerimi yazdim. aslinda kurulus sekli, yapisi, calismasi, calisma alanlari ve kapasitesi vs cok daha onemli konular ve aslinda o konularda daha cok konusulmasi gerekir. elbette bir cok kisi gibi benim de bu konuda fikirlerim var. gercekten kale alan birileri olsa, bu konuda uzun uzun konusulur da, maalesef boyle bir durum yok, onun icin burada kesiyorum.